Zasady szczepienia gołębi - co powinieneś wiedzieć?

Szczepienia gołębi są niezbędnym narzędziem pozwalającym ochronić hodowane ptaki przed niekorzystnym oddziaływaniem chorobotwórczych drobnoustrojów, przeciwko którym niema leczenia przyczynowego – wirusy, lub które mimo leczenia powodować mogą spore straty – bakterie np. Salmonella Typhimurium. 

W przeciwieństwie do środków lecz niczych, gama do stępnych szczepionek przeciwko chorobom gołębi jest w naszym kraju stosunkowo niewielka. Niestety powszechnie dostępne są tylko szczepionki przeciwko niektórym chorobom wi rusowym (paramyksowiroza,  herpeswiroza, ospa) oraz bakteryjnym (salmoneloza, my koplazmoza). Obserwując sytuację epizootyczną w kraju stwierdzić należy, że wprowadzenie na rynek szczepionek przeciwko cirkowirozie czy kolibakteriozie gołębi by łoby wręcz zbawienne dla jej poprawienia. Aktualnie w kilku laboratoriach trwają prace nad ich uzyskaniem, ale wyniki nie są do końca satysfakcjonujące. Mała ilość dostępnych szczepionek służących do uodporniania gołębi sprawiła, że immunoprofilaktyka tego gatunku nie należy do zbyt skomplikowanych, jednak mimo to częstym zjawiskiem jest błędne układanie programów szczepień jak i występowanie powikłań poszczepiennych różnego rodzaju, co niekiedy staje się powodem rosnącego zniechęcenia się hodowców do poszczególnych szczepionek. W naszym kraju szczepienie przeciwko paramyksowirozie gołębi pocztowych biorących udział w lotach konkursowych z Niemiec stało się obowiązkiem, a o dopuszczeniu do lotów nie decyduje już tylko zwykłe świadectwo zdrowia i szczepienia, ale również adnotacja o tym ostatnim na liście gołębi zgłoszonych na loty (pod numerem ostat niego ptaka z listy).

Powyższe rozwiązanie mimo, że jest przyczyną sporów wśród hodowców (szczególnie tych starej daty) jest jak najbardziej słuszne, ponieważ w pewnym stopniu pozwala na ograni czenie transmisji choćby tej jednostki chorobowej między gołębnikami. Niestety brak konsekwencji w działaniu niektórych lekarzy weterynarii sprawia, iż ten wymóg niejest do końca respektowany. Wybór szczepionek przeciwko paramyksowirozie zarejestrowanych dla gołębi jest akurat spory. Pomimo tego faktu nadal dosyć często spotyka się szczepienie gołębi preparatami niezarejestrowanymi (kupowanymi w sklepach, tzw. „szczepionki belgijskie” itp.) lub zarejestrowanymi dla dro biu. Często zadawanym przez hodowców pytaniem jest: „Jakie grupy wiekowe szczepić i kiedy oraz czy szczepienie ptaków dorosłych jest konieczne?” Współpracując z wieloma hodowcami na terenie naszego kraju oraz za granicą zawsze zalecam szczepienie ptaków reprodukcyjnych (bez względu na typ użytkowy i wiek) w okresie wczesnej wiosny. W tym czasie powin no się zastosować szczepionkę poliwalentną przeciwko salmonelozie, mykoplazmozie i paramyksowirozie. Wśród hodowców gołębi panuje opinia, że tego typu szczepionki niesą bezpieczne, powodują obniżenie płodności lub drastyczne pogorszenie formy gołębi do zachorowań włącznie. Rzeczywiście jednoczesne po danie kilku antygenów trzech różnych drobnoustrojów jest silnym, obciążeniem dla układu odpornościowego gołębi. Z tego względu szczepione gołębie muszą być bezwzględnie zdrowe inaczej szczepienie często skutkuje pojawieniem się powikłań typu opuszcza nie jednego skrzydła, lub niemożnoźć lotu i pogorszenie się kondycji ogólnej ptaków. W celu uniknięcia podobnych reakcji należy przeprowadzić badania parazytologiczne oraz bakteriologiczne gołębi przed przystąpieniem do szczepie nia. Badania takie powinno się wykonać ok. 14 dni przed planowanym szczepieniem – czas ten pozwoli na zastosowanie ewentualnej kuracji. Samo szczepienie powinno przypadać na okres 3 tygodni przed parowaniem (optymalny okres pozwalający na wytworzenie odpowiedniego po ziomu przeciwciał). Zabiegu powinno się dokonywać przy dodatniej temperaturze najlepiej w godzinach przedpołudniowych. Występowanie powikłań po takim szczepieniu jest najczęściej winą samych hodowców, ponieważ to oni dopuszczają się niedopatrzeń i zezwalają na szczepienie ptaków źle przygotowanych lub zakażonych subklinicznie. Ptaków dorosłych nietrzeba już doszczepiać w trakcie sezonu. Uodpornianie gołębi  dorosłych przeciwko ospie niejest konieczne, ponieważ mimo teorii, iż odporność po szczepienna utrzymuje się do roku, nie stwierdza się zreguły u dorosłych raz immuni zowanych gołębi pocztowych przypadków tej choroby. Jeżeli w danym stadzie planuje się jednak szczepienie przeciwko ospie można przeprowadzić je równocześnie z pozostałymi bez ryzyka wystąpienia efektów ubocznych. Nie należy szczepić gołębi dorosłych po parowaniu ze względu na jednoczesną obecność z nimi młodych, nieszczepionych jeszcze ptaków, co może skut kować wybuchem choroby wśród młódków. Dla przypomnienia szczepienie gołębi dorosłych chroni nietylko szczepione ptaki, ale w przypadku gołębi rozpłodowych również ich potomstwo przez około pierwsze 34 tygodnie życia (przeciwciała powstające po szczepieniu przekazywane są przez samicę do jaja, obecne w żółtku, a następnie wchłaniane są z treścią pęcherzyka żółtkowego do krwioobiegu pisklęcia). W przypadku szczepienia gołębi młodych dyskusyjny jest zawsze wiek piskląt, w jakim należy dokonać wakcynacji.

Nie zaleca się szczepić gołębi w okresie pierzenia typują szczepienie młódków w wieku 3 tygodni. Moim zdaniem jest to zbyt wcześnie, ponieważ pisklęta posiadają jeszcze wysoki poziom  przeciwciał matczynych w surowicy, co prowadzi do seroneutralizacji i takie szczepienie nie będzie skuteczne. Pierwsze szczepienie młódków powinno odbywać się w wieku między 4, a 5 tygo dniem życia (jeszcze w trakcie przebywania młódków w gołębniku rozpłodowym) z zastosowaniem szczepionki monowalentnej przeciwko samej paramyksowirozie lub biwalentnej przeciwko paramyksowirozie i salmonelozie. Po upływie 3 tygodni od pierwszej immunizacji, czyli pomiędzy 7, a 8 tygodniem życia gołębie powinno się do szczepić ponownie szczepionką skojarzoną zawierającą antygeny salmonelli, paramyksowirusa i mykoplazm. Do tego szczepienia można dołączyć również szczepionkę przeciwko ospie. Szczepiąc gołębie warto pomyśleć zapobiegawczo o środkach ochronnych np. elektrolity dla gołębi, można je nabyć w naszym sklepie w atrakcyjnych cenach. Wysokiej jakości elektrolit dla gołębi wspomaga zdrowie i kondycje gołębi a efekty widać już po kilku tygodniach, dlatego proponujemy zainwestować w ten produkt zwłaszcza, że cena w naszym sklepie jest bardzo atrakcyjna.

Takie postępowanie bardzo dobrze sprawdza się w praktyce, jednakże należy pamiętać, by w tym czasie nie pozostawić ptaków nieszczepionych w stadzie. Młódki powinny odbyć cały program szczepień najpóźniej do pierwszego tygodnia lipca, co uzależnione jest od terminów lotów konkursowych. Niektórzy hodowcy szczepią swoje ptaki jesienią. Postępowanie takie należy uznać za nieprawidłowe, ponieważ jesień jest okresem intensywnego pierzenia się gołębi, a co za tym idzie wzmożonego obciążenia organizmu. Szczepienie powoduje wstrzymanie lub spowolnienie procesu pierzenia, a nawet prowadzić może do zachorowań ptaków. Oczywiście mimo tego, że niewielki, jednak wybór szczepionek istnieje. O tym jaką szczepionką powinno się zaszczepić dane stado. Powyższe napewno należy wiązać z powszechnymi zakażeniami cirkowirusowymi gołębi (więcej o zakażeniu cirko wirusem w PH 8(2)/2012). Podsumowując uznać należy, że gołębie po wcześniejszym ich przygotowaniu po winny być szczepione regularnie według ściśle dla danego stada opracowanego programu. Przykładowe programy szczepień z zastoso waniem różnych szczepionek zestawione zostały w Tab. 1, a program przygotowania gołębi do szczepień w Tab. 2.  Usługi weterynaryjne AviMedica s.c. decyduje lekarz weterynarii, nie hodowca. Lekarz wybierając szczepionkę powinien zastanowić się nad rodzajem antygenu (szczepem wirusa) jaki chcemy zastosować. Na rynku dostępne są szczepionki zawierające zarówno heterologiczne jak i homologiczne z gołębimi szczepy paramy ksowirusów. Do niedawna gołębie w Polsce uodporniano jedynie szczepionkami heterologicznymi, co dawało zadowalające efekty. Niestety w ostatnim czasie coraz częściej obserwuje się zjawisko przełamania odporności poszczepiennej (zachorowań ptaków szczepionych na daną chorobę) i to już nie tylko u gołębi młodych, ale również u roczniaków i dwulatków.  Ma to miejsce zreguły wczesną jesienią lub wiosną.

Tabele są poglądowe i służą jako przykład, zastosowanie tych bądź innych środków zależy od wielu czynników, kondycji ptaków, rasy, wieku itd. Prosimy o traktowanie tabel tylko i wyłącznie jako przykład, przed zastosowanie środków należy skonsultować się z lekarzem weterynarii. Tylko fachowa wiedza lekarza pomoże dobrać odpowiedni środek oraz dawkowanie dla twoich gołębi.

Wszystkie produkty dla papug można nabyć w naszym sklepie internetowym oraz stacjonarnym golebimarket.pl w cenach detalicznych oraz hurtowych